كروسينسكى ( مترجم : مهراب اميرى )

181

ده سفرنامه ( فارسى )

چهارم ذى الحجه 1204 ه ق در قصبه نواى مازندران از اين زن متولد شده است . ( 8 ) اين زن آغا بيگم و معروف به آغا باجى است و پيش از آنكه آغا باجى زن دوازدهم فتحعلى شاه شود شاه چهار زن عقدى داشت لامحاله آغا باجى در ابتدا صيغه او گرديد و بعد از آنكه آسيه خانم دختر محمد خان قاجار دوانلو درگذشت آغا باجى به‌جاى آسيه خانم به عقد دائمى فتحعلى شاه درآمد . اين زن دختر ابراهيم خليل خان جوانشير شيشه والى قره‌باغ است بطورى كه مشهور است فتحعلى شاه از اين زن خوشش نمىآيد و به‌همين علت هم هيچگاه با وى هم‌بستر نشده است آغا باجى در قم دم‌ودستگاه مفصلى براى خود به‌راه انداخت و سرانجام در سال 1248 ه ق درگذشت و در همان شهر به خاك سپرده شد . ( 9 ) محمد حسين خان مروى پسر بيرامعلى خان حاكم مرو ، معروف به خان مروى از سركردگان طايفه عز الدين لو قاجار است محمد حسين خان در جنگى كه بين او و بيگ جان حاكم بخارا درگرفت از وى شكست خورد و به دربار ايران پناهنده گرديد فتحعلى شاه به او محبت فراوان كرد و او را مورد تفقد قرار داد و شخصا به ملاقات او رفت و حتى مىگويند پس از قتل حاجى ابراهيم خان از محمد حسين خواست تا مقام صدارت را بپذيرد و ظاهرا او قبول نكرد خان مروى در مدت اقامت خود در تهران ثروت هنگفتى بهمرسانيد و مدرسه مروى تهران از آثار اوست و در نزديكى مدرسه بازارچه مروى و باغ مروى نيز از املاك موقوفه وى به‌شمار مىآيد . ( 10 ) ميرزا شفيع مازندرانى يكى از رجال مورد توجه فتحعلى شاه بود او پس از قتل حاجى ابراهيم خان در سال 1215 ه ق به جاى او به صدارت منصوب گرديد و مدت بيست سال در اين سمت